İstanbul Milletvekilimiz Elif Esen: “Çocuklara yönelik dijital önlemler iyi niyetli ama çok eksik ve yanlış hedeflere yönelik”

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Elif Esen, TBMM Genel Kurulu'nda görüşülen torba kanunun dijital oyun platformlarını düzenleyen maddesi üzerinde söz alarak düzenlemenin hedefini doğru bulduğunu ancak üç kritik teknik eksik giderilmeden yasalaşmasının çocukları korumak yerine yalnızca denetim görüntüsü yaratacağını uyardı.

“Yanlış eşik, yanlış platform”

Maddenin günde yüz binden fazla kullanıcısı olan platformları kapsadığını hatırlatan Esen, bu eşiğin çocuk riskini değil toplam kullanıcı sayısını esas aldığı için yanlış platformları denetim altına alabileceğini söyledi. "Doğru soru şu olmalı: bu platformda kaç çocuk var, bu çocuklara para harcatıyor mu, onlara yönelik reklam yapıyor mu? Bunlara bakılmadan koyulan bir eşik, denetimi değil kâğıt üzerinde denetim görüntüsünü sağlar."

“Sıfırdan icat gerekmez: PEGI ve ESRB hazır sistemler”

Maddenin oyunların yaşa göre sınıflandırılacağını öngördüğünü ancak bunun kim tarafından, hangi kurala göre yapılacağını belirtmediğini vurgulayan Esen, Avrupa'da PEGI ve Amerika'da ESRB gibi onlarca yıldır işleyen uluslararası sistemlerin tanınmasının hem maliyeti düşüreceğini hem de Türkiye'yi dünyayla uyumlu hâle getireceğini ifade etti.

“Algoritma talebi değil, bağımsız denetim raporu”

Devletin platformlardan algoritma ve ticari sır talep etme yetkisini kulağa güçlü ama pratikte işlevsiz bulan Esen, büyük teknoloji şirketlerinin bu taleple karşılaştıklarında ülkeyi terk etmeyi tercih ettiğini, bunun defalarca yaşandığını hatırlattı. "Kodları değil, bağımsız uzmanların hazırlayacağı denetim raporlarını isteyin. Hem şirket sırları korunur hem devlet denetimini yapar."

“Hız yavaşlatma vatandaşı cezalandırır, platformu değil”

Uyumsuz platformlara yönelik internet hızı yavaşlatma yaptırımını yetersiz ve yanlış hedefli bulan Esen, bu adımın platformu değil o platformu kullanan vatandaşı cezalandırdığını, üstelik VPN ile dakikalar içinde aşılabildiğini belirtti. Uygulama mağazasından kaldırma, yeni üye alımını durdurma ve ödeme sistemlerini kapatma yaptırımlarının hem daha ölçülü hem çok daha etkili olduğunu vurguladı. Esen, düzenlemenin Dijital Mecralar Komisyonu'nda görüşülmeden torba kanuna eklenmesini de eleştirerek örnek gösterilen Fransa kanununun aynı teknik eksikler gerekçesiyle geri gönderilip yeniden ele alındığını hatırlattı.

“DEVA Partisi'nin önerileri”

Kapsam eşiği kullanıcı sayısından çocuk yoğunluğuna ve çocuklara yönelik ticari uygulamalara göre yeniden belirlenmeli; yaş sınıflandırmasında PEGI ve ESRB sistemleri tanınmalı; algoritmalar yerine bağımsız uzman denetim raporu talep edilmeli; yaptırımlar uygulama mağazası ve ödeme sistemi araçlarıyla güçlendirilmeli; düzenleme Dijital Mecralar Komisyonu'nda yeterli uzman katılımıyla yeniden görüşülmeli.