DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal, Balıkesir ili sınırlarında yer alan Gönen Çayı ile Manyas Kuş Cenneti’nde artan kirlilik, sanayi ve madencilik baskısını Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Karal, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı’na yazılı soru önergesi sundu.
Gönen Çayı ve Manyas Kuş Cenneti’nin hem tarımsal üretim hem de biyolojik çeşitlilik açısından stratejik öneme sahip olduğunu vurgulayan Milletvekili Hasan Karal, son yıllarda sanayi ve organize sanayi bölgeleri kaynaklı deşarjlar, evsel atık sular, yoğun pestisit kullanımı ve madencilik faaliyetleri nedeniyle bölgedeki su ve toprak kalitesinin ciddi biçimde tehdit edildiğini belirtti.
Bölgede faaliyet gösteren Ağır Metal Organize Sanayi Bölgesi’nin su ihtiyacının Manyas Gölü’nden karşılanmasının planlandığını, Gönen Çayı’ndaki kirliliğin ise yetersiz arıtma tesisleri ve denetimsiz deşarjlardan kaynaklandığını hatırlatan Karal, bu iddiaların kamuoyunda ciddi endişe yarattığını ifade etti.
“Uluslararası koruma altındaki bir ekosistemden söz ediyoruz”
Manyas Gölü’nün, sulak alanların korunması ve sürdürülebilir kullanımını sağlamayı amaçlayan Ramsar Sözleşmesi kapsamında korunan, 200’ü aşkın kuş türüne ev sahipliği yapan uluslararası öneme sahip bir sulak alan olduğuna dikkat çeken Karal, bu ekosistemde yaşanacak bozulmanın kuş göç yollarını, balık popülasyonlarını, tarımsal sulamayı ve hayvancılığı doğrudan etkileyeceğini vurguladı.
Karal, bu çerçevede bölgedeki madencilik faaliyetlerinin tarım alanları, su kaynakları ve ekosistem üzerindeki etkilerinin açıklığa kavuşturulmasının zorunlu olduğunu belirterek, “Ramsar koruması altındaki bir kuş cennetinin sanayi ve maden baskısıyla karşı karşıya kalması doğa ve tarım politikalarımız açısından ciddi bir durumudur. Bu tabloya kayıtsız kalmak gelecek nesillere karşı sorumluluğumuzu yok saymak anlamına gelir” şeklinde konuştu.
“Gönen Çayı’ndaki kirliliğin kaynağına ilişkin Bakanlığınızca yapılmış tespitler nelerdir?”
Milletvekili Karal, Bakan Yumaklı’nın yazılı olarak cevaplandırması istemiyle verdiği soru önergesinde şu sorulara yanıt aradı:
- Manyas Kuş Cenneti ve Gönen Çayı neden etkin biçimde korunmamaktadır? Bakanlığınız bu alanlarda kirliliği ve madencilik baskısını önlemek için bugüne kadar hangi somut adımları atmıştır; atılmadıysa bunun önündeki engeller nelerdir?
- Manyas Gölü’nden sanayi tesisleri veya organize sanayi bölgeleri için su alınmasına izin verilmiş midir? Verildiyse hangi gerekçelerle; verilmediyse bu tür girişimler hangi yöntemlerle engellenmektedir?
- Gönen Çayı’ndaki kirliliğin kaynağına ilişkin Bakanlığınızca yapılmış tespitler nelerdir? Sanayi, evsel atık, pestisit ve madencilik faaliyetlerinin payına ilişkin veriler mevcut mudur?
- Gönen Çayı ve Manyas Gölü’nde düzenli su kalite ölçümleri yapılmakta mıdır? Yapılıyorsa, son iki yıl içerisinde kirlilik oranlarında nasıl bir değişim yaşanmıştır?
- Bölgede maden faaliyetlerine izin verilirken tarım arazileri ve su kaynakları neden öncelikli olarak korunmamaktadır? İzin süreçlerinde hangi kriterler esas alınmaktadır?
- Mutlak tarım arazilerinde maden izni verilmiş midir? Verildiyse, çiftçinin geçim kaynağı olan toprağın madenciliğe açılmasının gerekçesi nedir?
- Manyas Kuş Cenneti çevresindeki maden projelerinin kuş yaşamı ve göç yolları üzerindeki etkilerine ilişkin yapılmış bilimsel bir etki değerlendirmesi bulunmakta mıdır?
- Gönen Ovası’nda tarımsal sulamada kullanılan suların kirlenme riski Bakanlığınızca bilinmekte midir? Bu risk çiftçilere neden açık ve şeffaf biçimde açıklanmamaktadır?
- Kirlilik veya maden faaliyetleri nedeniyle zarara uğrayan çiftçilere bugüne kadar herhangi bir destek veya tazminat ödenmiş midir? Ödendiyse kapsamı ve tutarı nedir?