Mersin Milletvekilimiz Mehmet Emin Ekmen: Lahey Sözleşmesi kapsamında Türk ebeveynlerin hukuku nasıl korunuyor?

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, 1980 tarihli Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair Lahey Sözleşmesi kapsamında yürütülen çocuk iade süreçlerindeki uygulamaların netleştirilmesi talebini Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Ekmen, konuya ilişkin olarak Adalet Bakanı Akın Gürlek’in yanıtlaması istemiyle soru önergesi sundu.

Lahey Sözleşmesi iade yükümlülüğü doğurur

Yeni Yol Partisi Grup Başkanı Ekmen, Adalet Bakanı Akın Gürlek’in yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığına soru önergesi verdi. Lahey Sözleşmesi’nin haksız olarak yeri değiştirilen veya alıkonulan çocukların mutat meskenine iadesini amaçladığını hatırlatan Ekmen, “1980 tarihli Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair Lahey Sözleşmesi, yabancılık unsuru taşıyan evliliklerin sona ermesi veya ebeveynler arasında ortaya çıkan uyuşmazlıklar sonrasında haksız olarak yeri değiştirilen ya da alıkonulan çocukların mutat meskenine iadesini amaçlamaktadır. Türkiye, Sözleşmeyi 3 Kasım 1999 tarih ve 4461 sayılı Kanun ile onaylamış ve 1 Ağustos 2000 tarihinde yürürlüğe koymuştur. Lahey Sözleşmesi iade yükümlülüğü doğurmakta, iade kararının uygulanma biçimi ile teslim sonrasında çocuğun güvenliğinin ve kişisel ilişki haklarının korunması da merkezi makam açısından pasif kalınamayacak bir sorumluluk alanı oluşturmaktadır” dedi.

Veysi Çeri’nin çocuğunun iade süreci aydınlatılmalıdır

Ekmen, Prof. Dr. Veysi Çeri’nin çocuğunun Litvanya’ya iade edilmesi sürecinde yaşananları gündeme getirerek, “Prof. Dr. Veysi Çeri’nin çocuğunun Lahey Sözleşmesi uyarınca Litvanya’ya iade edilmesi sürecinde, teslim aşamasında icra benzeri bir uygulamaya başvurulduğu, çocuğun babadan fiziksel olarak koparıldığı, teslim sonrasında yabancı mahkeme kararıyla baba ile fiziksel temasın yasaklandığı ve çocuğun annesinin eşi tarafından fiziksel şiddete maruz bırakıldığı yönünde iddialar bulunduğu görülmektedir. Söz konusu süreç, iade kararlarının icra yöntemi, teslim sonrası kişisel ilişki haklarının korunması ve çocuğun güvenliğinin sağlanması bakımından merkezi makamın rolünün açıklığa kavuşturulmasını gerektirmektedir” açıklamasında bulunarak sürecin tüm yönleriyle aydınlatılması gerektiğini belirtti.

İade edilen çocukların diğer ebeveynle görüşme ve kişisel ilişki haklarının korunması için hangi mekanizmalar uygulanmaktadır?

Mersin Milletvekili Ekmen, Bakan Gürlek’in yanıtlaması istemiyle verdiği önergede şu sorulara yanıt aradı:

1) Ülkemizin taraf olduğu 1 Ağustos 2000 tarihinden bugüne kadar, Lahey Sözleşmesi kapsamında kaç çocuk yabancı ülkelere iade edilmiştir? Bu sayıların yıllara ve ilgili ülkelere göre dağılımı nedir?

2) 1 Ağustos 2000 tarihinden bugüne kadar, Lahey Sözleşmesi kapsamında yabancı ülkelerden Türkiye’ye kaç çocuk iade edilmiştir? Bu sayıların yıllara ve ilgili ülkelere göre dağılımı nedir?

3) Prof. Dr. Veysi Çeri’nin çocuğu ile ilgili olarak Lahey Sözleşmesi uyarınca yürütülen iade süreci, teslim sonrası yabancı mahkeme kararları, baba ile fiziksel temas yasağı ve çocuğun annesinin eşi tarafından şiddete maruz bırakıldığı iddiaları konusunda Bakanlığınızın bilgisi var mıdır? Bu vakada hangi hukuki ve idari adımlar atılmıştır?

4) Lahey Sözleşmesi’nin uygulanmasında, iade edilen çocukların diğer ebeveyn ile görüşme ve fiziksel temas haklarının korunması için hangi mekanizmalar öngörülmekte ve uygulanmaktadır? Teslim sonrası fiziksel temas yasağı gibi uygulamalar karşısında Bakanlığınızın hukuki tutumu nedir?

5) İade edilen çocukların teslim sonrasında güvenliklerinin ve üstün yararlarının korunmasına yönelik Bakanlığınız tarafından yürütülen bir izleme veya takip mekanizması bulunmakta mıdır?

6) Sözleşmenin yürürlüğe girmesinden bu yana uygulamada karşılaşılan sorunlar, çocukların üstün yararı ilkesinin gözetilmemesi iddiaları ve benzer vakalara ilişkin olarak Bakanlığınızca tutulan istatistikler, yapılan değerlendirmeler ve alınan önlemler nelerdir?