Genel Başkan Yardımcımız Zeynep Sudan: “Engelli bireyin hakkı, hanenin gelirine endekslenmemelidir”

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Zeynep Sudan, engelli aylığında hane geliri şartının kaldırılmasını isteyerek, engellilikten kaynaklanan sosyal desteğin bireyin kendi hakkı olarak yeniden düzenlenmesi çağrısında bulundu. İzmir Konak Meydanı’nda bir engelli vatandaşla yaptığı görüşmeyi aktaran Sudan, engellilik nedeniyle sağlanan desteğin hane yoksulluğunu gidermeye yönelik sosyal yardımla aynı şey olmadığını vurguladı.

“Mesele yalnızca bir sosyal yardım meselesi değildir”

Sudan, açıklamasına İzmir’deki görüşmesini aktararak başladı: “İzmir Konak Meydanı’nda bir engelli vatandaşımızla gerçekleştirdiğimiz sohbet sırasında bir kez daha gördük ki mesele yalnızca bir sosyal yardım meselesi değildir; mesele sosyal adalet ve eşit yurttaşlık meselesidir. Bugün 2022 sayılı Kanun kapsamında engelli aylığından yararlanabilmek için yalnızca engellilik durumunun belgelenmesi yeterli değildir. Hane içinde kişi başına düşen gelirin belirli bir sınırın altında olması, hanenin gelirinin yanı sıra servet ve harcamalarının da değerlendirmeye alınması gerekmektedir. 2026 yılı itibarıyla bu gelir sınırı kişi başına aylık 9.358,50 TL’dir.”

“Bir bireyin engelli olması, neden aynı hanede yaşayan başka bireylerin gelir durumuna bağlı olsun?”

Temel sosyal politika sorusunu ortaya koyan DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Zeynep Sudan, sözlerini şöyle sürdürdü: “Burada temel bir sosyal politika sorusunu sormamız gerekiyor: Bir bireyin engelli olması, neden aynı hanede yaşayan başka bireylerin gelir durumuna bağlı olsun? Engellilik, bireyin çalışma hayatına katılımından günlük yaşamına, ulaşımından eğitimine ve sosyal hayata erişimine kadar pek çok alanda ilave maliyet ve dezavantajlar doğurabilir. Bu nedenle engellilik nedeniyle sağlanan destek, öncelikle engelli bireyin kendi hakkı olarak ele alınmalıdır.”

“Engellilikten kaynaklanan sosyal destek ile hane yoksulluğunu gidermeye yönelik sosyal yardım aynı şey değildir”

İki destek türünün ayrıştırılması gerektiğini belirten Sudan, açıklamasında şu ifadelere yer verdi: “Elbette yoksullukla mücadele ve bakım ihtiyacına yönelik sosyal yardımlar ayrıca değerlendirilebilir. Ancak engellilikten kaynaklanan sosyal destek ile hane yoksulluğunu gidermeye yönelik sosyal yardım aynı şey değildir. Bizim önerimiz açıktır: Engelli bireye yönelik temel sosyal destek, hane gelirinden bağımsız, kişinin kendi sosyal hakkı olarak yeniden düzenlenmelidir.”

Sudan, bunun yanında atılması gereken adımları beş başlıkta sıraladı:

• Engellilik nedeniyle ortaya çıkan ilave yaşam ve bakım maliyetleri için kişiye yönelik destek mekanizmaları güçlendirilmeli,
• Hane yoksulluğuna yönelik sosyal yardımlar ayrıca ve tamamlayıcı biçimde sürdürülmeli,
• Engelli bireyin ailesinin ekonomik durumunun, kişinin kendi sosyal hakkını ortadan kaldırmasının önüne geçilmeli,
• Engelli aylıkları günün ekonomik koşullarına göre düzenli ve öngörülebilir biçimde artırılmalı,
• Eğitim, sağlık, ulaşım, istihdam ve erişilebilirlik alanlarındaki ilave maliyetler için hak temelli destekler geliştirilmelidir.

“Hak, haneye değil kişiye ait olmalıdır”

Açıklamasını sosyal devlet vurgusuyla tamamlayan Sudan, şunları söyledi: “Sosyal devlet, yalnızca ihtiyaç sahibine yardım eden devlet değildir. Sosyal devlet, dezavantajın kendisini dikkate alan ve bireyin onurlu bir yaşam sürmesini güvence altına alan devlettir. Engelli vatandaşlarımızın hakkını ailesinin gelirinden bağımsız olarak, bireysel bir sosyal hak olarak görmek zorundayız. Çünkü engellilik bir ailenin değil, öncelikle bireyin yaşamını etkileyen bir durumdur. Hak, haneye değil kişiye ait olmalıdır.”